Khi trẻ ăn vạ: điều cha mẹ cần hiểu không phải là cách xử lý

“Con tôi cứ ăn vạ hoài, tôi phải xử lý thế nào?”

Đây là câu hỏi tôi nhận được nhiều nhất. Và câu trả lời thường khiến cha mẹ bất ngờ: Ăn vạ không phải vấn đề cần xử lý.

Não bộ trẻ nhỏ chưa đủ khả năng tự điều chỉnh cảm xúc

Vỏ não trước trán — phần não chịu trách nhiệm về kiểm soát xung động, lý luận, ra quyết định — ở trẻ nhỏ chưa phát triển hoàn thiện. Phần não này phải đến 25 tuổi mới trưởng thành đầy đủ.

Điều này có nghĩa gì? Nghĩa là khi trẻ 2-3 tuổi lăn ra khóc vì không được mua đồ chơi, trẻ thật sự không thể kiểm soát cơn cảm xúc ấy. Không phải trẻ không muốn. Mà là não bộ chưa cho phép.

Ăn vạ là tín hiệu, không phải chống đối

Mỗi cơn ăn vạ là một thông điệp:

• “Con mệt quá rồi”

• “Con không biết diễn tả điều con muốn”

• “Con cần ai đó hiểu con”

• “Con đang choáng ngợp và cần được giúp đỡ”

Điều trẻ cần nhất: sự đồng điều cảm xúc

Thay vì hỏi “làm sao để trẻ ngừng ăn vạ?”, hãy hỏi: “Con đang cảm thấy gì?”

Ngồi xuống ngang tầm mắt con. Nói nhẹ nhàng: “Mẹ thấy con đang rất buồn/tức giận. Mẹ ở đây với con.” Chỉ cần thế thôi. Không cần giải thích, không cần dạy dỗ, không cần sửa chữa — chỉ cần hiện diện.

“Trước khi sửa hành vi, hãy thử hiểu cảm xúc phía sau hành vi.”